|
|
|
 |
|
 |
|
|
|
|
رشته ی اصلی Main sepuence نواری بر نمودار هرتسپرونگ-راسل.این نوار بیشتر از 80%همه ی ستارگان را شامل می شود.انژریی که از این ستاره ها گسیل میشود ناشی از واکنش های گرما هسته ای در هسته ی آنان است. زاویه ی ساعتی Sidereal hour angle زاویه ی ساعتی نظیر طول جغرافیایی است:زاویه ی بین نصف النهار سماوی مکان و دایره ی ساعتی یک جرم سماوی است که از نصف النهار به سمت مغرب اندازه گرفته می شود.آن را میتوان بر حسب واحد زمان(ساعت،دقیقه وثانیه) نیز بیان کرد.یک ساعت مساوی 15درجه ی قوس است.زوایای ساعتی را به آسانی می توان یا به صورت قوس هایی بر معدل النهار و یا زوایایی در قطب های آسمان تجسم کرد. زمان عام Universal time زمان گرینویچ؛زمان خورشیدی متوسط در نصف النهار 0درجه که از گرینویچ انگلستان می گذرد.این زمان در سراسر زمین،زمان معیار است. زمینه ی تابش میکروموجی (کیهانی) Cosmic microwave background تابش باقیمانده از آتشگوی آغازین مهبانگ سوزان.این تابش آشکار سازی شده است ومعلوم شده است که بی اندازه همسانگرد است.اندازه گیری طیف آن به دقت تمام نشان داده است که این تابش شاخص جسم سیاهی است به دمای 735/2درجه ی کلوین. ساروس Saros فاصله ی زمانی(در حدود 18ویک سوم سال)بین دو کسوف یا خسوف متوالی از یک دنباله. سال اعتدالی Tropical year سال معمولی،سالی که در زندگی روزمره به کار می رود. سال نوری Light year فاصله ای که نور در مدت یک سال می پیماید. سایه Umbra سایه ی تیره ای که یک سیاره یا یک قمر می اندازد. ستاره Star گوی بزرگی از گاز بسیار سوزان که بر اثر نور خود می درخشد(مثلاً خورشید). ستاره ی بامدادی Morning star که ستاره نیست بلکه سیاره ای،مثلاً عطارد است که اندکی پیش از طلوع آفتاب در آسمان مشرق دیده می شود.(به آن ستاره ی صبح یا ستاره ی صباحی نیز می گویند). ستاره ی تپنده Pulsating star ستاره ای که روشنی آن به طور متناوب تغییر می کند.علت آن ،تغییرات تناوبی حجم ستاره است. ستاره ی دوتایی Binary star دو ستاره ی نزدیک به هم که بر اثر نیروی گرانش خود در مجاورت یکدیگر می مانند و چون دمبلی حول مرکز ثقل مشترکشان حرکت می کنند،این مرکز ثقل به ستاره ی پر جرم تر نزدیک تر است. ستاره ی رادیویی Radio star نگاه کنید به چشمه های مجزا. ستاره ی شامگاهی Evening star که در واقع ستاره نیست بلکه سیاره ی عطارد یا زهره است وقتی که اندکی بعد از غروب آفتاب در آسمان مغرب دیده می شود. ستاره ی متغیٍر Variable star ستاره ای که قدر آن با دوره ای نه چندان بلند،تغییر می کند. ستاره ی نوترونی Neutron star ستاره ای که عمدتاً از نوترون تشکیل شده است.این ستاره ها معمولاً بقایای انفجارهای ابرنواختری اند.تپ اخترها ستاره های نوترونی دواراند که پالس های رادیویی گسیل می کنند. سحابی Nebula ابر وسیعی از گاز یا گاز و غبار در فضا. سحابی سیاره ای Planetary nebula سحابی ای که شکل ظاهری آن(در بزرگنمایی کم)به سیاره شباهت دارد. سحابی مارپیچی Spiral nebula کهکشانی از ستارگان(نه یک سحابی)که به شکل مارپیچ است. سرعت شعاعی یک ستاره Radial velocity سرعت یک ستاره(بر حسب کیلومتر بر ثانیه)در امتداد خط دید ناظر زمینی. سرعت گریز Velocity of escape سرعتی که یک جسم باید داشته باشد تا بتواند از چنگ جاذبه ی گرانشی جسم دیگر بگریزد.سرعت گریز در سطح زمین برابر 2/11کیلومتر بر ثانیه است.هر جسم زمینی که به این سرعت دست یابد می تواند برای همیشه زمین را ترک گوید. سمت الرأس Zenith نقطه ای بر کره ی آسمان که مستقیماً بر بالای سر است. سیارک Asteroid-Planetoid جسم جامد کوچکی با شکل نامنتظم که بر گرد خورشید حرکت می کند.آن را سیاره ی خرد نیز نامیده اند.
سیاره Planet یکی از نه جرمی که در مدارهای تقریباً مستدیر بر گرد خورشید می گردد.سیارات به سبب بازتاب نور خورشید مرئی اند.منطقی است فرض شود که بسیاری از ستارگان،سیاراتی دارند که به دورشان می گردد. سیاه چاله Black hole ستاره ای رمبیده که گرانش سطحی آن به قدری شدید است که حتی نور هم نمی تواند از چنگ آن بگریزد. شخانه Meteor شهابواری که در جو می سوزد و از خود نور ساطع میکند.آن را تیرشهاب نیز گویند. شعاع شوارتز شیلد Schwartzschild radius برای یک جرم سماوی،شعاع شوارتزشیلد یک شعاع بحرانی است.اگر این جرم براثر گرانش برمبد و شعاعش از این مقدار بحرانی کمتر شود،تبدیل به یک سیاه چاله می شود. شفق قطبی Aurora فروغ نورانی پراکنده ای که به پرده یا نوار می ماند و در عرض های زیاد جغرافیایی(70درجه ی شمالی یا 70درجه ی جنوبی)دیده می شود.این فروغ نورانی معلول کنش متقابل باد خورشیدی با ذرات جو زمین است.شفق قطبی نیمکره ی شمالی را شفق قطبی شمالی یا نور شمالی و شفق قطبی نیمکره ی جنوبی را شفق قطبی جنوبی یا نور جنوبی می نامند.[توجه کنید که این پدیده ربطی به شفق و فلق روزانه ندارد.] شکاف کاسینی Cassini division فضایی تهی که حلقه های بیرونی زحل را از حلقه های پر نور داخلی جدا می سازد. شکست نور(یا انکسار) Refracting تغییر امتداد حرکت نور در ورود از محیطی به محیط دیگر(مثلاً از هوا به شیشه). شهاب سنگ Meteorite شهابواری که به علت بزرگی اندازه اش از برخورد با جو زمین جان به در برده و به سطح زمین رسیده است. شهاب سنگ ها را می توان در نمایشگاه های موزه های علوم طبیعی مشاهده کرد. شهابوار Meteoroid جرم جامد کوچکی که معمولاً به اندازه ی دانه ی شن است و در گردش به دور خورشید با زمین مواجه می شود. صورت فلکی Constellation گروهی از ستارگان که ظاهراً در آسمان به یکدیگر نزدیک اند.نجوم جدید88صورت فلکی می شناسد(مانند ذات الکرسی،اسد و غیره).در واقع فاصله ی ستاره های یک صورت فلکی ممکن است از یکدیگر بسیار زیاد باشد و این ستاره ها در جهت های مختلف حرکت کنند. طیف نگار Spectrograph وسیله ای که:)آ) اشعه ی نور را موازی هم می کند،(ب) نور را به طیف آن تجزیه می کند(به کمک منشور یا توری پراش) وسرانجام (پ)عکس از طیف حاصل می گیرد. عبور Transit حرکت جرمی کوچک (مثلاً عطارد) از برابر جرم بزرگتر(مثلاً خورشید). عبور نصف النهاری Culmination آن لحظه که جرمی سماوی از نصف النهار می گذرد.ستاره را در عبور نصف النهاری زبرین گویند،وقتی به بالاترین نقطه در آن روز رسیده باشد. عدسی آکروماتیک(غیر رنگی) Achromatic lens عدسیی که نور سفید را،بی آن که به طیف رنگ ها تجزیه اش کند،از خود عبور می دهد.این عدسی معمولاً از دو جزء تشکیل شده است که به یکدیگر چسبانده شده و یک واحد را به وجود آورده اند. عقده (یا گره یا جوزهر) Node نقطه ی تلاقی یک مدار(مثلاً مدار ماه) با صفحه ی مداری دیگر(مثلاً صفحه ی مدار زمین). غول سرخ Red giant عضوی از رشته ی غول ها در نمودار هرتسپرونگ- راسل. قطر این ستاره ها بین پانزده تا سی برابر قطر خورشید و درخشندگی آنها یکصد برابر درخشندگی خورشید است. فضا آزما (یا کاوه ی فضایی) Space probe سفینه ی بی سرنشینی که برای کسب اطلاعات علمی به فضا فرستاده می شود. قانون هابل Hubble law قانونی که بنا بر آن سرعت گریز کهکشان ها و اجرام فرا کهکشانی دیگر متناسب با فاصله ی آنها است. ضریب تناسب را ثابت هابل می نامند.نگاه کنید به ثابت هابل. قدر(یا قدر ظاهری) Apparent magnitude عددی است که حاکی از روشنی ظاهری یک ستاره است.ستاره های پر نور با اعداد کوچک(مثلاً قدر1)مشخص می شوندو ستاره های کم فروغ با اعداد بزرگ(مثلاً قدر15). قدر مطلق Absolute magnitude قدری که به ستاره ای نسبت داده می شود هر گاه آن ستاره به فاصله ی 10پارسکی برده شود.بنا براین ستاره هایی که فاصله ی آنها از منظومه ی شمسی کمتر از ده پارسک است چون در این فاصله قرار گیرند کم سوتر به نظر خواهند رسید و آنها که فاصله شان بیشتر است پر نورتر خواهند نمود. قطب های آسمان(سماوی) Celestial pole نقاط تقاطع ادامه ی محور زمین با کره ی آسمان. قمر Satellite جرمی سماوی که به دور یکی از سیارات حرکت می کند،مانند ماه.همچنین هر جسم کوچکی که به دور جسمی بزرگتر، بگردد خواه ساخته ی دست بشر باشدیا نباشد. قیفاوسی Cepheid ستاره ای که روشنی آن بر اثر تپش، به طور تناوبی تغییر می کند.
|
|
|
|
|
 |
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| روز جهانی ستاره شناسی در اراک |
| انجمن ستاره شناسی خلیج فارس با همکاری پژوهشسرای دانش آموزی خلیج فارس و انجمن ستاره شناسی آندرومدا اقدام به برگزاری روز نجوم در اراک می کند |
|
|
|
|
| دانلود فیلم پرتاب ماهواره امید |
| کم و بیش ایرانی را می توان یافت که با ماهواره امید آشنایی نداشته باشد. ماهواره ای ایرانی که بار دیگر ندای "ایرانی می تواند" را در سراسر جامعه ی علمی جهان طنین انداز کرد. در ادامه این خبر شما می توانید علاوه بر لینک های مرتبط برای رصد ماهواره؛ از ذخیره سازی (دانلود) فیلم پرتاب ماهواره امید در رایانه یا تلفن همراه خود نیز بهره مند شوید. |
|
|
|
|
| ماهواره امید را همین الان ببینید! |
| اولین ماهواره ملی ایران یعنی امید چند روزی است که پرتاب شده و در مدار زمین قرار دارد شما هم می توانید همین الان این ماهواره را رصد کنید فقط کافیست... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
