|
|
|
 |
|
 |
|
|
|
|
آپولو Apollo
نام برنامه ای از تحقیقات فضایی ایالات متحده ی امریکا که هدف ان فرود اوردن انسان بر سطح ماه بود.
سفینه هایی که مورد استفاده قرار گرفت به همین نام موسوم بود.آپولو11 نیل آرمسترانگ و ادوین الدرین را در 20 ژوئیه ی 1969 بر سطح ماه فرود آورد.
ابر اورت Oort cloud
ابری متشکل از هسته های ستاره های دنباله دار بی شمار که منظومه ی شمسی را تا فاصله ی یک سال نوری احاطه کرده است.هرگز به طور مستقیم مشاهده نشده است ولی قرائن مختلفی دال بر وجود آن است.
منشا ستاره های دنباله دار از ابر اورت است.
ابر نواختر Super nova
ستاره ای که روشنی اش به ناگاه تا یک میلیون برابر افزایش پیدا میکند.شبیه به نو اختر است ولی افزایش روشنی آن بسی بیشتر است و هرگز کاملا به روشنی اولیه اش باز نمی گردد.
ابرهای ماژلان clouds Magellanic
این ها ابر نیستند بلکه کهکشان اند.دو کهکشان نسبتا نزدیک که در نیمکره ی جنوبی دیده میشوند؛شکل آنها نا منتظم است و نام انها از ماژلان سیاح پرتغالی که برای نخستین بار شرحی برای آنها نوشت گرفته شده است.
اثر دوپلر Doppler effect
تغیر فرکانس نور در اثر حرکت نسبی ناظرو چشمه ی نور.
اثر زیمان Zeemann effect
تغیر طول موج نور گسیل شده از یک چشمه ی نور وقتی که آن چشمه در یک میدان مغناطیسی قرار داشته باشد.
اختر نما(یا کوازار) Quasar
نام متداول اجرام شبه ستاره ای.اختر نماها اجرام فوق العاده درخشانی(درخشانترین اجرام شناخته شده) هستند به فواصل بسیار زیاد(دورترین اجرام شناخته شده)که مقدار عظیمی انرژی تولید میکنند.سرشت واقعی اخترنماها هنوز تحت بررسی ومطالعه است.
اختفا Occultation
پنهان شدن یک ستاره یا یک سیاره در پشت ماه.اصطلاح"اختفا"به هر موردی نیزاطلاق میشودکه جرم نجومی بزرگی میان جرم کوچک وناظر حایل شود.
اختلاف منظر Parallax
جابجا شدن ظاهری یک شئ نسبت به زمینه اش که معلول جابجا شدن ناظر باشد.
اختلاف منظر خورشید مرکزی Heliocentric parallax
حرکت ظاهری ستاره های نزدیک نسبت به زمینه ی ستاره های دور دست.این حرکت ظاهری در واقع معلول حرکت انتقالی زمین به دور خورشید است.
ارتفاع Altitude
فاصله ی زاویه ای یک جسم ازافق در امتداد یک دایره ی قائم.
افق رویداد Event horizon
مرز یک سیاه چاله.در یک سیاه چاله ی غیر دوار افق رویداد(سطحی)کروی است که شعاع آن برابر با شعاع شوارتز شیلد سیاه چاله است.این سطح حدی را مشخص میکند که در آن سرعت گریز یک جرم برابر با سرعت نور میشود و در نتیجه هیچ اطلاعاتی از آن نمیتواند به بیرون برسد.
انتقال به سرخ Red shift
انتقال همه ی خطوط طیفی به جانب طول موج های بلند که در همه ی کهکشانها مشاهده شده است.انتقال به مکان سرخ
کهکشانی معلول انبساط جهان است.انتقال به مکان سرخ گرانشی معلول جرم زیاد جسم گسیل کننده است.
اوج خورشیدی Aphelion
دورترین نقطه ی مدار یک سیاره از خورشید.
اوج زمینی Apogee
دورترین نقطه ی مدار ماه از زمین.
باد خورشیدی Solar wind
موادی که بیشتر پروتون و الکترون اند و از خورشید به فضا جریان دارند.خورشید به طور عادی در هر ثانیه میلیون ها تن از جرم خود را به علت باد خورشیدی از دست میدهد.
بعد Right ascension
فاصله ی زاویه ای یک جرم سماوی از دایره ی ساعتی مبدا که در طول معدل النهار از0درجه تا 360درجه (یا از0ساعت تا 24ساعت)از مشرق به مغرب اندازه گیری میشود.بعد نظیر طول جغرافیایی است.
پارسک Parsec
واحدی برای فواصل ستارگان وبرابر است با فاصله ی PSدر مثلثPST.یک پارسک برابر با 1/30میلیون میلیون کیلومتراست.
پایونیر Pioneer
نامی که بر نخستین دسته از سفینه های بی سرنشین فضاپیمای آمریکا نهادند.این سفینه ها از نظر فن پرتاب وهدایت سفینه های مارینر،لونارآربیتر،رینجر،وسرویورحایز اهمیت بسیار بودند.
پراش نور Diffraction
پدیده ای که نور در عبور از شکافی باریک یا سوراخی خرد از خود بروز می دهدو در نتیجه ی آن نوارهای تاریک و روشن متناوب به وجود می آید.
پروتون Proton
ذره ای هسته ای دارای بار الکتریکی مثبت.هسته ی اتم هیدروژن یک پروتون منفرد است.
پلاسما Plasma
گاز یونیده.
پوزیترون
یک ذره ی زیر اتمی شبیه الکترون که بار آن مثبت است.
پیش ستاره Proto-star
قسمتی از یک سحابی که به زودی به یک ستاره تبدیل خواهد شد.
تپ اختر Pulsar
ستاره ای نوترونی که علامت های رادیویی گسیل می کند.نخستین تپ اختر در سال 1967کشف شد.پالس (تپه) این تپ اختر 3/1(یک سوم)ثانیه طول می کشدوبا دقت زیادهر 1و3/1ثانیه تکرار می شود. تداخل سنجی پیسه ای Speckle interferometer
تکنیکی برای بهبود توان تفکیک تصویرهای نجومی از طریق حذف آثار تلاطم جو زمین.
تربیع Quardreture –Quarter moon
وقتی که دوری ماه یا سیاره ای از خورشید(بر کره ی سماوی)به اندازه ی 90درجه است.
تلسکوپ Telescope
در نجوم اسبابی که برای جمع آوری اشعه از اجرام سماوی به کار می رود.
تلسکوپ رادیویی Radio telescope
اسبابی که برای بررسی اجرام سماوی از طریق امواج رادیویی گسیل شده از آنها به کار می رود.
توان تفکیک تلسکوپ Resolving power
توان جدا کردن دو نقطه ی نزدیک به هم به دو نقطه ی متمایز از یکدیگر.
ثابت خورشیدی Solar constant
آن مقدار از گرمای تشعشعی خورشید که توسط یک سانتیمتر مربع از سطح زمین دریافت می شود.مقدار آن94/1کالری بر سانتیمتر مربع در هر دقیقه است.
ثابت هابل Hubble constant
نسبت سرعت دور شدن یک کهکشان به فاصله ی آن.این نسبت در حدود 100کیلومتر بر ثانیه در هر یک میلیون پارسک است.
جمعیت ستاره ای Stellar population
ستاره ها به دو جمعیت تقسیم میشوند:جمعیتIو جمعیتII . در ستاره های جمعیت Iفراوانی عناصر سنگین زیاد است.گستره ی سنی این ستاره ها وسیع است.ستاره های جمعیت Iعمدتا در قرص کهکشانها و بازوهای مارپیچی دیده می شوند.ستاره های جمعیت IIستاره هایی پیراند که عناصر سنگین در آنها اندک است.آنها را در هاله ها و هسته های کهکشانی میتوان یافت.
چشمه های مجزا Discrete source
نواحی کوچکی(تقریبا نقطه ای)در آسمان که از آنها امواج الکترومغناطیسی بسیار شدیدی در فرکانس های رادیویی به زمین میرسد.این نقاط را سابقِِاً ستارگان رادیویی مینامیدند.
حد چاندراشیکار Chandrasehkar limit
بیشترین جرمی که یک ستاره میتواند داشته باشد تا سرانجام به صورت یک کوتوله ی سفید آرام و قرار گیرد. این جرم در حدود4/1برابر جرم خورشید است.ستاره ای که جرمش از این حد تجاوز کند،بر اثر گرانش می رمبد وسرانجام آن یک ستاره ی نوترونی یا یک سیاه چاله خواهد بود.
حد فاصل Terminator
مرز بین قسمتهای تاریک و روشن ماه ویا یک سیاره.
حرکت تقدیمی Precession
حرکات بطئی محور زمین در نتیجه ی کشش گرانشی ماه بر برآمدگی استوای زمین.این حرکت بطئی محور,موجب میشود که نقاط اعتدال در میان صورت های فلکی به سمت مغرب حرکت کنند.
حرکت خاص ستارگان Stars proper motion
سرعت زاویه ای(بر حسب ثانیه ی قوس در سال)یک ستاره در امتداد قائم بر خط دید ناظر زمینی.
حرکت رجعی Retrograde motion
حرکت ظاهری یک سیاره به عقب(به طرف غرب)در زمینه ی ستارگان.
حضیض خورشیدی Perihelion
نزدیک ترین نقطه ی مدار یک سیاره یا ستاره ی دنباله دار به خورشید(نقطه ی A).
حضیض زمینی Perigee
نزدیک ترین نقطه ی مدار ماه(یا یک ماهواره ی زمینی)به زمین(نقطه یA).
خرده شهابسنگ Micro meteoroid
ذره ی غبار ریزی که در فضا شناور است و به قدری کوچک است که به چشم برهنه مرئی نیست و در هنگام عبور از جو به سبب کوچکی ملتهب و فروزنده نمیشود.
خور طیف نگار Spectroheliogram
اسبابی که از خورشید،در نور تکفام(یک رنگ)عکس می گیرد.
خوشه ی ستاره ای Star cluster-Stellar cluster
یک گروه ستاره که اعضای آن به قدر کافی به هم نزدیک و به طور فیزیکی با یکدیگر مرتبط اندو منشأ مشترکی دارند.
خوشه های ستاره ای به دو دسته ی خوشه های کروی(globular cluster)و خوشه های باز(open cluster) تقسیم می شوند.در خوشه های کروی,توزیع ستاره ها کروی و فشرده است وتعداد ستاره ها چند ده هزار یا بیشتر است. توزیع ستاره ها در خوشه های باز،پراکنده و نامتقارن است و تعداد ستاره ها از چند ده تا چند هزار است.
دانه ها Grains
کوچکترین واحدهای قابل رؤیت بر سطح خورشید.قطر دانه ها چند صد کیلومتر است.اندازه و ساخت آنها پیوسته تغییر می کند.
دایره ی اعتدال(یا دایره ی ساعتی مبدا) Equinoctial colure
دایره ای ساعتی که از نقطه ی اول حمل می گذرد.زوایای ساعتی(که نظیر طول های جغرافیایی بر سطح اند)به مبدأ دایره ی اعتدال سنجیده می شوند.
دایره ی ساعتی Hour circle
دایره ی ساعتی نظیر نصف النهار جغرافیایی است:دایره ی عظیمه ای که از دو قطب آسمان می گذرد.
دایرة البروج Ecliptic
دو تعریف معادل هم می توان برای دایرة البروج به دست داد:
آ.دایره ی عظیمه ای بر کره ی آسمان که از تقاطع آن کره با صفحه ی مدار زمین حاصل می شود.
ب.مسیری که خورشید در حرکت ظاهری سالانه ی خود به دور زمین بر کره ی آسمان می پیماید.
درخشندگی Luminosity
نسبت کل نوری که یک جرم سماوی گسیل می کندبه کل نوری که از خورشیدگسیل میشود.همچنین کل انرژیی که یک ستاره در یک ثانیه گسیل می کند.
دریچه ی رادیویی Radio window
شفاف بودن جو در برابر امواج رادیویی به طول موج بین25/0و30 سانتیمتر.
دریچه ی نوری Optical window
ناحیه ای از طیف الکترومغناطیسی که اشعه ی مربوط به آن می تواند از جو زمین عبور کند و به سطح زمین برسد.گستره ی آن از 3000آنگستروم تا 30000آنگستروم است.
دو تایی Binary
نگاه کنید به ستاره ی دو تایی.
دو تایی طیف نمودی Spectroscopic binary
منظومه ای متشکل از دو ستاره که ردیابی آنها فقط به کمک طیف نما میسر است.
دو تایی گرفتی Eclipsing binary
یک منظومه ی دو تایی،که از دیدگاه زمین,مؤلفه های آن به تناوب و به طور منظم از برابر هم می گذرند و باعث گرفت یکدیگر؛قدر ظاهری سیستم به هنگام گرفت،کاهش می یابد.
دوره ی تناوب نجومی Sidereal period
مدت زمان لازم برای آن که سیاره ای یک دوران کامل(نسبت به ستارگان ثابت)به دور خورشید را به انجام رساند.
دوره ی تناوب هلالی Synodic period
فاصله ی زمانی بین دو مقارنه ی متوالی ماه یا یک سیاره با خورشید از دیدگاه زمین.
دوری Elongation
فاصله ی زاویه ای یک سیاره از خورشید که بر حسب درجه،دقیقه و ثانیه ی قوس سنجیده می شود.
|
|
|
|
|
 |
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| روز جهانی ستاره شناسی در اراک |
| انجمن ستاره شناسی خلیج فارس با همکاری پژوهشسرای دانش آموزی خلیج فارس و انجمن ستاره شناسی آندرومدا اقدام به برگزاری روز نجوم در اراک می کند |
|
|
|
|
| دانلود فیلم پرتاب ماهواره امید |
| کم و بیش ایرانی را می توان یافت که با ماهواره امید آشنایی نداشته باشد. ماهواره ای ایرانی که بار دیگر ندای "ایرانی می تواند" را در سراسر جامعه ی علمی جهان طنین انداز کرد. در ادامه این خبر شما می توانید علاوه بر لینک های مرتبط برای رصد ماهواره؛ از ذخیره سازی (دانلود) فیلم پرتاب ماهواره امید در رایانه یا تلفن همراه خود نیز بهره مند شوید. |
|
|
|
|
| ماهواره امید را همین الان ببینید! |
| اولین ماهواره ملی ایران یعنی امید چند روزی است که پرتاب شده و در مدار زمین قرار دارد شما هم می توانید همین الان این ماهواره را رصد کنید فقط کافیست... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
